ISSN: 1306 - 0015 • E-ISSN: 1306 - 6278

Hızlı Arama




Neonatal adrenal yetmezlik: Türk Neonatoloji ve Çocuk Endokrinoloji ve Diyabet Dernekleri uzlaşı raporu [Turk Pediatri Ars ]
Turk Pediatri Ars . 2018; 53(1): 239-243 | DOI: 10.5152/TurkPediatriArs.2018.01822

Neonatal adrenal yetmezlik: Türk Neonatoloji ve Çocuk Endokrinoloji ve Diyabet Dernekleri uzlaşı raporu

Şule Yiğit1, Münevver Türkmen2, Oğuz Tuncer3, Erdal Taşkın4, Tülay Güran5, Ayhan Abacı6, Gönül Çatlı7, Ömer Tarım8
1Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Yenidoğan Bilim Dalı, Ankara, Türkiye
2Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Yenidoğan Bilim Dalı, Aydın, Türkiye
3Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Yendioğan Bilim Dalı, Van, Türkiye
4Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Yenidoğan Bilim Dalı, Elazığ, Türkiye
5Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Endokrinoloji Bilim Dalı, İstanbul, Türkiye
6Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Endokrinoloji Bilim Dalı, İzmir, Türkiye
7İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Endokrinoloji Bilim Dalı, İzmir, Türkiye
8Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Endokrinoloji Bilim Dalı, Bursa, Türkiye

Yenidoğanda adrenal yetmezlik tanısı klinik bulguların özgül olmaması ve normal serum kortizolunun büyük çocuk ve erişkinlere göre çok düşük olması gibi nedenlerle güçtür. Bununla birlikte dehidratasyon, hiperpigmentasyon, hipoglisemi, hiponatremi, hiperkalemi ve metabolik asidoz adrenal yetmezlik tanısını düşündürmelidir. Vazopressorlara yanıt vermeyen hipotansiyon özellikle uyarıcı olmalıdır. Düşük serum kortizolu ile eş zamanlı adrenokortikotropik hormon düzeyi referans aralığının üst sınırının iki katından yüksekse primer adrenal yetmezlik tanısı kesindir. Serum kortizol düzeyi normal olsa bile, hasta ağır stres altındaysa, klinik bulgularla relatif adrenal yetmezlik tanısı konabilir. Serum kortizol düzeyi ‘high pressure liquid chromatography’ ya da ‘LC mass spectrometry’ yöntemi ile ölçülmelidir. ‘Steroid profiling’ ile adrenal steroid biyosentezi daha özgül ve duyarlı değerlendirilebilir. Mineralokortikoid yetersizliğinin tanısı için serum elektrolitlerinin yanısıra renin ve aldosteron düzeyi ölçülebilir. Tanının doğrulanması ve etiyolojinin aydınlatılması için adrenokortikotropik hormon uyarı testine başvurulabilir. Şüpheli olgularda adrenokortikotropik hormon uyarı testi beklenmeden tedavi başlanabilir. Vazopressorlara yanıtsız şokta İv hidrokortizon 50-100 mg/m2 ya da eşdeğer dozda glukokortikoid başlanmalıdır. İdame tedavisinde hidrokortizonun fizyolojik sekresyon hızı 6 mg/m2/gün; yenidoğanda 15 mg/m2/gündür. Replasman dozu klinik izlem, büyüme hızı, kilo alımı, kan basıncı izlemi ile ayarlanmalıdır. Mineralokortikoid tedavisi için fludrokortizon (0,1 mg tablet) 2x0,5-1 tablet verilir. Yenidoğan döneminde ve aldosteron direnci olan hastalarda daha yüksek doz gerekebilir. Hiponatremi sebat ederse tedaviye ağızdan NaCl eklenebilir. Uzun süreli izlemde hastalar tanıtıcı kart taşımalı, stres durumlarında glukokortikoid dozu 3-10 misli artırılmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Adrenal yetmezlik, şok, yenidoğan

Neonatal adrenal insufficiency: Turkish Neonatal and Pediatric Endocrinology and Diabetes Societies consensus report

Şule Yiğit1, Münevver Türkmen2, Oğuz Tuncer3, Erdal Taşkın4, Tülay Güran5, Ayhan Abacı6, Gönül Çatlı7, Ömer Tarım8
1Division of Neonatology, Department of Pediatrics, Hacettepe University, Faculty of Medicine, Ankara, Turkey
2Division of Neonatology, Department of Pediatrics, Adnan Menderes University, Faculty of Medicine, Aydın, Turkey
3Division of Neonatology, Department of Pediatrics, Van Yüzüncü Yıl University, Faculty of Medicine, Van, Turkey
4Division of Neonatology, Department of Pediatrics, Fırat University, Faculty of Medicine, Elazığ, Turkey
5Division of Pediatric Endocrinology, Department of Pediatrics, Marmara University, Faculty of Medicine, İstanbul, Turkey
6Division of Pediatric Endocrinology Dokuz, Department of Pediatrics, Eylül University, Faculty of Medicine, İzmir, Turkey
7Division of Pediatric Endocrinology, Department of Pediatrics, İzmir Katip Çelebi University, Faculty of Medicine, İzmir, Turkey
8Division of Pediatric Endocrinology, Department of Pediatrics, Uludağ University, Faculty of Medicine, Bursa, Turkey

It is difficult to make a diagnosis of adrenal insufficiency in the newborn, because the clinical findings are not specific and the normal serum cortisol level is far lower compared to children and adults. However, dehydratation, hyperpigmentation, hypoglycemia, hyponatremia, hyperkalemia and metabolic acidosis should suggest the diagnosis of adrenal insufficiency. Hypotension which does not respond to vasopressors should especially be considered a warning. If the adrenocorticotropin hormone level measured simultaneously with a low serum cortisol level is 2-fold higher than the upper normal limit of the reference range, a diagnosis of primary adrenal insufficiency is definite. Even if the serum cortisol level is normal, a diagnosis of relative adrenal insufficiency can be made with clinical findings, if the patient is under heavy stress. The serum cortisol level should be measured using the method of ‘high pressure liquid chromatography’ or ‘LC mass spectrometry’. Adrenal steroid biosynthesis can be evaluated more specifically and sensitively with ‘steroid profiling’. Rennin and aldosterone levels may be measured in addition to serum electrolytes for the diagnosis of mineralocorticoid insufficiency. Adrenocorticotropic hormone stimulation test may be used to confirm the diagnosis and elucidate the etiology. In suspicious cases, treatment can be initiated without waiting for the adrenocorticotropic hormone stimulation test. In schock which does not respond to vasopressors, intravenous hydrocortisone at a dose of 50-100 mg/m2 or a glucocorticoid drug at an equivalent dose should be initiated. In maintanence treatment, the physiological secretion rate of hydrocortisone is 6 mg/m2/day (15 mg/m2/day in the newborn). The replacement dose should be adjusted with clinical follow-up and by monitoring growth rate, weight gain and blood pressure. Fludrocortisone (0,1 mg tablet) is given for mineralocorticoid treatment (2x0,5-1 tablets). A higher dose may be needed in the neonatal period and in patients with aldosterone resistance. If hyponatremia persists, oral NACl may be added to treatment. In the long-term follow-up, patients should carry an identification card and the glucocorticoid dose should be increased 3-10-fold in cases of stress.

Keywords: Adrenal insufficiency, shock, newborn

Şule Yiğit, Münevver Türkmen, Oğuz Tuncer, Erdal Taşkın, Tülay Güran, Ayhan Abacı, Gönül Çatlı, Ömer Tarım. Neonatal adrenal insufficiency: Turkish Neonatal and Pediatric Endocrinology and Diabetes Societies consensus report. Turk Pediatri Ars . 2018; 53(1): 239-243

Sorumlu Yazar: Şule Yiğit
LookUs & Online Makale